Nói chung, khen cũng đừng khen quá, mà chê cũng đừng chê quá.
Thời 2 Đàng phân tranh, dân chúng cũng rất chán nản việc các Chúa đốc quân đi giành giật nhau.
Vậy nên NH mới có cớ dấy binh. Thời NH mới dấy binh, bị coi là phản tặc, gia đình, tổ tiên của NH bị Nhà Nguyễn đối xử cũng chẳng tốt đẹp gì.
Thời 2 Đàng đánh nhau, Việt Nam lúc đó cũng khá nát, mấy cái thương cảng ấy chẳng là gì so với Quốc nạn chung của Đất nước.
Khả năng cũng rất cao, là Xiêm La, Bát Kỳ rình rập, tọa sơn quan hổ đấu. Đợi 2 Đàng gần hấp hối thì sẽ nhảy vào. Nếu NH không đánh các trận lớn đó, thì khả năng nước Việt ngày nay e cũng khó còn.
Ngày nay khen NH là ở bình diện quân sự, cầm quân thôi, có ai khen về các lĩnh vực khác. Bản thân Việt Nam Cộng Hòa cũng làm tượng Quang Trung.
Còn về các thương cảng thì đúng là người Hoa có tài, thương cảng Hội An người Hoa rất nhiều, xuống đến Cù Lao Phố, rồi cuối cùng là Chợ Lớn. Sau này, người Hoa còn xây dựng kinh tế Tây Nam Bộ. Ví dụ chuyện người Hoa ở Hồng Kong và Đài Loan, Singapore, Malaysia thậm chí Thái Lan đã cho thấy tài của họ.
Nhưng người Hoa cũng như người Do Thái ở Đức, họ kiểm soát mọi thứ của người bản địa, sau mới có chuyện Tạ Vinh thao túng lúa gạo bị Sài Gòn xử bắn. Họ cũng kiểm soát xã hội qua các tổ chức ngầm như Thiên Địa Hội.
Cũng giống như ở các chế độ phong kiến ở các quốc gia khác. Ông Vua mới lên sẽ rất lo ngại những vùng dân chúng tôn thờ chúa cũ. Thời Nhà Thanh, Nhà Minh mới lên cũng đồ sát rất nhiều vùng còn theo vua cũ, còn ghê ghớm hơn nhiều.
Bản thân Hội An, Cù Lao Phố, Chợ Lớn lại là người Hoa rời bỏ triều Thanh, vua Càng Long biết Nguyễn Huệ làm vậy cũng sẽ....hơn nữa, dân ở đây còn phò Chúa cũ, sẽ là nơi để Gia Long dấy binh phục quốc.
Bản thân NH là tướng, cũng giống người Việt hiện nay, sáng cho ae đi làm vất vả, nhưng chiều tối bắt buộc phải nhậu nhẹt, chơi bời cho thỏa.
Các tướng sĩ theo Vua được thưởng bằng việc cướp bóc, hãm hiếp, giết mổ no nê rượu thịt sau những ngày gian khổ. Đó cũng là lời cảnh cáo của NH cho những ai dám theo Chúa cũ, đồng thời gửi lời cảnh báo đến ngoại bang.
NH cũng rất ghét chuyện mê tín, có lần trên sông ở miền Tây, nghe đồn căn nhà có ma nữ dân chúng ai cũng sợ, thế là quân NH cho nã pháo san phẳng lập tức.
Nhưng NH là người thuần túy quân sự, có tham vọng bành trướng lãnh thổ xung quanh như Napoleon, nhưng không quan tâm Quốc lực của mình. Chỉ có khả năng bách thắng, nhưng lại không nhìn về đằng sau. NH chết, có lẽ cũng là hết cơ duyên với vận mệnh nước Việt. Chứ Càn Long chẳng việc gì thèm đầu độc Nguyễn Huệ, chuyện ấy đồn ra ngoài, thì người sĩ diện như ông ta dấu mặt vào đâu.
Vì Đất nước chia cắt, bị lăm le ngoại bang, nên NH có nhiệm vụ thống nhất sơn hà. Sau khi thống nhất xong, thì nhiệm vụ ông ta đã hết.
Lúc này Gia Long là người văn võ uyên bác sẽ cai trị quốc gia. Nhưng những đời sau của Gia Long, thì nước Việt vẫn trở lại như cũ, với những tiêu cực, khuyết điểm vốn có của người Việt.
Trong khi lúc bấy giờ các triều đại phong kiến của Nhật Bản, Thái Lan đã sớm tỉnh thức.
May mắn là nước Việt ta theo tâm linh luôn có 1 vị Thánh Thần Hồn Thiêng Sông Núi nào đó phù trợ, mà vận mệnh nước Việt ta vẫn tồn tại cho đến tận ngày nay, bất chấp bao biến thiên thời cuộc.
Nước Việt luôn bị chia cắt nhiều lần trong lịch sử, nhưng luôn có người tài thống nhất dc nước Việt, đánh đuổi ngoại bang, rồi trở lại thịnh vượng. Cái vòng tròn lịch sử của nước ta.